Có hai nỗi lo về lương mà chủ spa nào cũng từng gặp. Một là thợ làm được vài tháng thì xin nghỉ, vì thấy lương “không rõ ràng”. Hai là cuối tháng ngồi cộng lại, thấy tiền lương đã chiếm quá nửa doanh thu, phần còn lại chẳng đủ trả mặt bằng.
Tôi đã đọc không ít lời tâm sự của các chủ spa có mười mấy nhân viên, doanh thu hơn trăm triệu mỗi tháng, mà lợi nhuận rất thấp vì lương chiếm phần lớn. Câu hỏi họ hay đặt ra là: “Giờ phải bắt đầu từ đâu?”
Theo kinh nghiệm 15 năm và 6 chi nhánh của tôi, chỗ bắt đầu chính là cách tính lương nhân viên spa. Không phải trả nhiều hơn hay ít hơn, mà là trả cho đúng thứ mình muốn nhân viên làm.
Vì sao lương “cứng cộng thưởng” làm thợ hay nghỉ?
Rất nhiều tiệm nhỏ trả lương theo kiểu: một khoản cứng, cuối tháng chủ thấy vui thì thưởng thêm. Khoản thưởng đó không có công thức, thợ không đoán được. Tháng nào nhận ít hơn tháng trước, thợ nghĩ mình bị đối xử không công bằng.
Cái mù mờ đó mới là lý do thợ nghỉ, chứ không hẳn là con số. Người làm nghề chấp nhận lương thấp lúc mới vào, nhưng họ cần biết: làm thêm thì được thêm bao nhiêu, và cố gắng thì được ghi nhận thế nào.
Chia lương thành 3 phần rõ ràng
Cách tôi dùng lâu nay là chia lương thành ba phần. Mỗi phần trả cho một việc khác nhau.
- Phần cứng: trả cho việc có mặt đúng giờ, giữ phòng sạch, làm đúng quy trình. Đây là phần giúp thợ yên tâm sống được.
- Phần theo buổi: mỗi buổi dịch vụ làm xong được một khoản cố định, có bảng rõ theo từng dịch vụ. Làm nhiều thì nhận nhiều.
- Phần theo khách quay lại: khách do thợ chăm quay lại lần hai, lần ba thì thợ được thêm. Phần này khiến thợ chăm khách như khách của chính mình.
Phần thứ ba là phần nhiều tiệm bỏ qua nhất, mà lại quan trọng nhất. Spa sống nhờ khách quay lại. Nếu lương chỉ trả theo số buổi, thợ sẽ làm nhanh cho xong buổi. Nếu có phần trả theo khách quay lại, thợ sẽ nhớ tên khách, hỏi han, dặn dò kỹ.
Thợ phải tự tính được lương của mình
Một bảng lương tốt là bảng mà thợ tự cầm máy tính cộng được trước ngày nhận lương. Không cần chờ chủ công bố, không có bất ngờ.
Khi thợ tự tính được, họ tự đặt mục tiêu cho mình: tháng này cố thêm mười buổi, giữ thêm năm khách quay lại. Chủ không cần đứng thúc. Và cuối tháng không còn những cuộc nói chuyện căng thẳng về chuyện “sao em nhận ít thế”.
Làm sao để lương không ăn hết lãi?
Chia ba phần giúp thợ rõ ràng. Còn với chủ, cần giữ thêm một nguyên tắc: phần theo buổi phải nằm trong giá dịch vụ. Nghĩa là khi tính giá bán, bạn đã tính sẵn tiền công của buổi đó. Làm thêm buổi thì doanh thu tăng trước, lương tăng sau.
- Phần cứng nên vừa đủ, không quá cao, vì đó là chi phí cố định dù tiệm đông hay vắng.
- Phần theo buổi và theo khách quay lại là chi phí đi theo doanh thu. Tiệm vắng thì phần này tự giảm, không đè lên chủ.
- Mỗi quý nhìn lại tỷ lệ lương trên doanh thu một lần. Nếu nó cứ tăng, hãy xem lại giá dịch vụ hoặc số giờ giường trống.
Lương đúng hạn là lời hứa đầu tiên
Một điều cuối, không nằm trong công thức nào: trả lương đúng hạn. Tôi gần như chưa bao giờ chậm lương của các em, kể cả những tháng tiền không đủ, tôi lấy tiền cá nhân ra ứng trước. Người ta bán sức cho mình cả tháng, tới ngày là phải có. Giữ được điều đó lúc khó, nhân viên nhớ mình lâu hơn mọi khoản thưởng.
Bắt đầu từ đâu tuần này?
Lấy bảng lương tháng vừa rồi, tách ra xem mỗi thợ nhận bao nhiêu phần cứng, bao nhiêu phần thưởng, phần thưởng đó dựa trên cái gì. Nếu bạn không trả lời được câu cuối, thì thợ của bạn cũng không trả lời được. Đó là chỗ cần sửa đầu tiên.
Nếu bạn muốn cùng ai đó từng vận hành nhiều chi nhánh ngồi xây lại bảng lương cho tiệm mình, hãy đăng ký một buổi tư vấn miễn phí với tôi.
— Đàm Thị Thanh Hoa, 15 năm trong nghề spa, người xây và vận hành 6 chi nhánh.